Muzyka

Rok 1942. Pacyfik. Wojska sprzymierzone ponoszą kolejne klęski. Pearl Harbour, Singapur, Malaje, Kuantan, Wake, Baraan. Corregidor - mała, ufortyfikowana wysepka niedaleko Manili. 11 tysięcy Amerykanów i Filipińczyków utrzymało się tam jeszcze pięć miesięcy po upadku stolicy Filipin, broniąc się przed oddziałami japońskiej Czternastej Armii, codziennym ostrzałem artyleryjskim i bombardowaniami. Skapitulowali 7 maja 1942. Dla Amerykanów wstrząśniętych kolejnym zwycięstwami Japończyków to symbol pierwszego długotrwałego oporu. Amerykańskie audycje radiowe na całym obszarze Pacyfiku przez wiele dni zaczynały się od słów "Corregidor broni się jeszcze".

Czerwona plama na śniegu rozlewała się powoli. Ciałem leżącego twarzą do ziemi Rasputina wstrząsały słabnące dreszcze. Oto umierał sługa boży, odchodził święty przyjaciel symbol ginącej Rosji W języku rosyjskim słowo Rasputin ma konkretny sens, znaczy mianowicie rozpustnik i doskonale odzwierciedla jego wybujały temperament. Musimy odkupić nasze grzechy, aby pójść po śmierci do nieba. Musimy więc grzeszyć, aby mieć co odkupić brzmiało budujące kazanie Rasputina, po którym natychmiast oddawał się rozpuście. Nie przepuścił żadnej pannie, sam bywał często przerażony siłą własnego erotyzmu. Podczas gdy dla jednych był głównie rozpustnikiem, inni wierzyli w jego mistyczną moc i uważali go za świętego. Ojciec Grigorij uzdrowiciel chorego na hemofilię carewicza Aloszy szybko wkradł się w łaski jego matki carycy Aleksandry.

...Okręt przechylony jest już tak mocno, że część pokładu niknie pod wodą. Wreszcie z głuchym stęknięciem kładzie się na burtę. Słychać przez obnażony aż po dno bok, jak coś tam wewnątrz ciężko przewala się i łamie, jak toczy się z hurkotem, a woda wokół wre i kipi ogromnymi bąblami. Już zniknął maszt ze zwłokami Kwiatkowskiego i pomost, wewnątrz kadłuba coś jeszcze rwie się z trzaskiem i kontrtorpedowiec szybko przewraca się, ukazując kawał zielonego, pokrytego wodorostami dna. U rufy sterczy zeń trójramienna śruba... Nie ma już "Wichra". 

Krótko przed atakami terrorystycznymi 11 września 2001 roku Saddam Husajn ogłosił najwyższy stan gotowości bojowej dla swoich wojsk. W ten sposób zdradził się, że co najmniej wiedział o planowanych zamachach. Był to początek końca wszechwładnego dyktatora. A jakie było całe jego życie?...

Saddam Husajn pochodził z małej biednej wioski nad rzeką Tygrys, położonej na przedmieściach obecnego miasta Tikrit. Najprawdopodobniej był Synem wiejskiej prostytutki. Surowe wychowanie, najpierw przez wuja faszystę, a później przez bezwzględnego ojczyma, miało niebagatelny wpływ na jego dalsze losy…

Wstrząsająca biografia, odkrywająca także kulisy prywatnego życia krwawego satrapy.

In C Rileya rozbrzmiewa dziś pod każdą szerokością geograficzną. Wiemy to, ale zainspirowani afrykańskim wykonaniem z Bamako (Africa Express) i hinduskim z Brooklynu (Brooklyn Raga Massive) chcieliśmy nadać „komórkom” Rileya lokalny, polski koloryt.

Zatem na estradzie Studia im. Lutosławskiego do ksylofonu, klarnetu, skrzypiec dołączyły cymbały, lira korbowa i harmonia trzyrzędowa (niezwykle popularna na polskiej wsi, lecz po II wojnie światowej wyparta przez tańszy akordeon). Kartka Rileya zakręciła się w rytmie mazurka, nasiąknęła ludowym burdonem, zaszlochała cymbałami. Pozytyw wprowadził rys nieco sakralny, pianino echa mieszczańskiego salonu. Nie byliśmy pierwsi, ale w takim składzie In C zabrzmiało po raz pierwszy.

Stockhausen - komponujący w domu, z dwojgiem malutkich dzieci za ścianą - postanowił „skomunikować” się z otoczeniem w nietypowy sposób. Utwór napisany dla sześciorga śpiewaków wymagał od nich specjalnej techniki wokalnej (alikwotowej) oraz całkowitego zjednoczenia. Autor zostawił dokładną „instrukcję obsługi”. Każdy artysta ma do dyspozycji: osiem (panie) lub dziewięć (panowie) rytmicznych modeli wokalnych oraz karty magicznych imion bóstw pochodzących z różnych kultur (do swobodnego żonglowania). Wszystko po to, by stworzyć ciąg płynnych 51 formuł, czyli przeprowadzeń, w których za każdym razem inny śpiewak pełni rolę przewodnika - koryfeusza. „Napisałem 75-minutowy utwór oparty na jednym nonowym akordzie B-dur” – miał żartować kompozytor. W istocie ów dźwięk B (za każdym razem odnajdywany na nowo) mieni się - za sprawą alikwotów - zmienną barwą, kontrastami, natężeniem. Wciąga w trans, obezwładnia. „Stimmung jest na pewno muzyką medytacyjną. Czas jest zniesiony” – komentował Stockhausen. - „Wsłuchujemy się we wnętrze dźwięku, we wnętrze widma harmonicznego, we wnętrze samogłoski, we wnętrze”. Pomimo specyficznej techniki wokalnej, aury akustycznej i swoistej filozofii - „wejście” w Stimmung nie jest procesem karkołomnym. Ważna jest deklaracja współuczestniczenia - wspólnego przeżywania, odczuwania, oczyszczenia. Wsłuchiwanie się w siebie i w otoczenie. Harmonia wewnętrzna i zewnętrza. Pełna wolność.

Obecny okres rozwoju agresywnego islamu nadaje nowe znaczenie trwającemu już pół wieku konfliktowi na Bliskim Wschodzie. Nie jest to już tylko walka o historyczną ojczyznę Żydów, w której przez wiele wieków dominowali Arabowie. Jest to wojna dwóch dramatycznie różniących się kulturowo, ceniących zupełnie różne wartości cywilizacji, wojna, która dawno już wykroczyła poza zapalny rejon Bliskiego Wschodu. Jaka była geneza tego międzynarodowego konfliktu? Czy istnieje szansa na pokój?

Wszystko zaczęło się w styczniu 1959 roku. To wtedy, w utworzonym dwa lata wcześniej Studiu Eksperymentalnym Polskiego Radia, powstała pierwsza autonomiczna kompozycja, która dała początek polskiej muzyce elektronicznej. 60 lat to cała epoka! To, co wówczas wydawało się nowe, niemożliwe, abstrakcyjnie powabne, dziś pobrzmiewa nutą nostalgii, wpisując się w tak popularny nurt retromanii, spowijający także dawną awangardę. Bez dwóch zdań: tęsknimy za oldskulem!

Pierwsza była Etiuda na jedno uderzenie w talerz Włodzimierza Kotońskiego. Na 60. urodziny polscy kompozytorzy, na zamówienie Programu 2 Polskiego Radia, oddali hołd Etiudzie pisząc utwory nią zainspirowane. Niniejszy album zawiera nagranie tego wyjątkowego koncertu.