Muzyka

In C Rileya rozbrzmiewa dziś pod każdą szerokością geograficzną. Wiemy to, ale zainspirowani afrykańskim wykonaniem z Bamako (Africa Express) i hinduskim z Brooklynu (Brooklyn Raga Massive) chcieliśmy nadać „komórkom” Rileya lokalny, polski koloryt.

Zatem na estradzie Studia im. Lutosławskiego do ksylofonu, klarnetu, skrzypiec dołączyły cymbały, lira korbowa i harmonia trzyrzędowa (niezwykle popularna na polskiej wsi, lecz po II wojnie światowej wyparta przez tańszy akordeon). Kartka Rileya zakręciła się w rytmie mazurka, nasiąknęła ludowym burdonem, zaszlochała cymbałami. Pozytyw wprowadził rys nieco sakralny, pianino echa mieszczańskiego salonu. Nie byliśmy pierwsi, ale w takim składzie In C zabrzmiało po raz pierwszy.

 „Hen daleko za górami, za lasami, za morzami, może jeszcze dalej gdzieś była sobie pewna wieś. W tej to wsi, tuż przy parowie żyli sobie trzej synowie...”

Dziesięcioletni Król Maciuś stanął przed nie lada wyzwaniem. Rządzenie krajem to nie jest prosta sprawa. Co prawda jego reformy zaprowadziły pokój, a w polityce zaczęły obowiązywać zasady sprawiedliwe i szlachetne, jednak nie wszystko poszło po myśli małego władcy. Czy dziecięce rządy obronią się przed intrygami, zdradą i kolejnym najeźdźcą?

„Płynie okręt przez odmęty, 
nie zwyczajny - lecz zaklęty: 
pokład pusty, burta pusta, 
poprzez burtę fala chlusta, 
wicher pędzi go i nagli, 
chociaż nie ma na nim żagli.”

Ten korsarski statek od stu lat sieje postrach na morzu, a o jego kapitanie Palemonie krążą przerażające legendy. Jednak król Fafuła IV zdecydował na łożu śmierci, że spośród jego ośmiorga dzieci koronę zdobędzie pogromca słynnego pirata. Czterej królewicze i cztery królewny wyruszają w rejs.

 ,,Był sobie raz król ze wszystkiego zadowolony, i z poddanych, i z sąsiadów, i z ministrów, i z generałów, i z własnej rodziny."

Szczęście nie trwało długo. Jego małżonka odeszła, a Król pogrążył się w rozpaczy. Ze względu na dobro królestwa, ministrom udało się namówić go do ponownego ożenku. Wybór padł na przepiękną królewską pasierbicę. Przerażona Księżniczka przebrana w oślą skórkę, z pomocą Matki Chrzestnej - Wróżki Bzów, uciekła z zamku. Jednak, jak to zwykle w bajkach bywa, jej mądrość i pracowitość zostały nagrodzone.

„Wszystkie dzieci wita lis, który zwie się Witalis! Mamy z nim ogromny zgryz, choć nie będzie nas tu gryzł”.

Nasz bohater „miał rozumu za dziesięciu”, a swoim sprytem wprawiał w podziw. Jego dumą była też znakomita kita – nikt w lesie nie posiadał tak pięknego ogona. Jednak ten lisek to prawdziwy szelma! Nie potrafił nawet przez chwilkę przestać kombinować, oszukiwać, aż dziwnym trafem został prezydentem. Jak wywiązywał się z tej szalenie odpowiedzialnej funkcji możecie sobie wyobrazić! Posłuchajcie jak zwierzęta poradziły sobie z ryżym oszustem.

„Boję się, ale tylko troszeczkę. Boję się, ale miły to lęk. Bo niezwykłą dziś robię wycieczkę i latanie doprawdy ma wdzięk”. 

Dorotka i jej piesek Toto – porwani przez trąbę powietrzną, wędrują do Czarodzieja Oz. Tylko on może pomóc im w powrocie do domu. Po drodze spotykają Stracha na wróble, który chciałby mieć rozum, Blaszanego Drwala marzącego o sercu oraz Tchórzliwego Lwa pragnącego mieć odwagę. Razem wędrują do Szmaragdowego Grodu. Jednak ich plany usilnie stara się pokrzyżować Zła Wiedźma Bagien i Trzęsawisk...

Wszystko zaczęło się w styczniu 1959 roku. To wtedy, w utworzonym dwa lata wcześniej Studiu Eksperymentalnym Polskiego Radia, powstała pierwsza autonomiczna kompozycja, która dała początek polskiej muzyce elektronicznej. 60 lat to cała epoka! To, co wówczas wydawało się nowe, niemożliwe, abstrakcyjnie powabne, dziś pobrzmiewa nutą nostalgii, wpisując się w tak popularny nurt retromanii, spowijający także dawną awangardę. Bez dwóch zdań: tęsknimy za oldskulem!

Pierwsza była Etiuda na jedno uderzenie w talerz Włodzimierza Kotońskiego. Na 60. urodziny polscy kompozytorzy, na zamówienie Programu 2 Polskiego Radia, oddali hołd Etiudzie pisząc utwory nią zainspirowane. Niniejszy album zawiera nagranie tego wyjątkowego koncertu.

Stockhausen - komponujący w domu, z dwojgiem malutkich dzieci za ścianą - postanowił „skomunikować” się z otoczeniem w nietypowy sposób. Utwór napisany dla sześciorga śpiewaków wymagał od nich specjalnej techniki wokalnej (alikwotowej) oraz całkowitego zjednoczenia. Autor zostawił dokładną „instrukcję obsługi”. Każdy artysta ma do dyspozycji: osiem (panie) lub dziewięć (panowie) rytmicznych modeli wokalnych oraz karty magicznych imion bóstw pochodzących z różnych kultur (do swobodnego żonglowania). Wszystko po to, by stworzyć ciąg płynnych 51 formuł, czyli przeprowadzeń, w których za każdym razem inny śpiewak pełni rolę przewodnika - koryfeusza. „Napisałem 75-minutowy utwór oparty na jednym nonowym akordzie B-dur” – miał żartować kompozytor. W istocie ów dźwięk B (za każdym razem odnajdywany na nowo) mieni się - za sprawą alikwotów - zmienną barwą, kontrastami, natężeniem. Wciąga w trans, obezwładnia. „Stimmung jest na pewno muzyką medytacyjną. Czas jest zniesiony” – komentował Stockhausen. - „Wsłuchujemy się we wnętrze dźwięku, we wnętrze widma harmonicznego, we wnętrze samogłoski, we wnętrze”. Pomimo specyficznej techniki wokalnej, aury akustycznej i swoistej filozofii - „wejście” w Stimmung nie jest procesem karkołomnym. Ważna jest deklaracja współuczestniczenia - wspólnego przeżywania, odczuwania, oczyszczenia. Wsłuchiwanie się w siebie i w otoczenie. Harmonia wewnętrzna i zewnętrza. Pełna wolność.